2026-04-08
Defensie in de aanval tegen voedselverspilling
Tags
Bij grote veldoefeningen in het buitenland worden duizenden militairen dagelijks voorzien van lekker en gezond eten. Goede en voldoende voeding is cruciaal voor de inzetbaarheid en voortzettingsvermogen. Belangrijk dus om hier zo slim mogelijk mee om te gaan. De operationele catering van Defensie is erg complex te organiseren, waardoor een te groot deel van het bereide eten niet wordt opgegeten. Daar wil het Ministerie van Defensie verandering in brengen. Met hulp van Samen Tegen Voedselverspilling werken ze aan een actieagenda tegen voedselverspilling. Onze collega Anneloes Hodes bracht recent samen met een groep betrokkenen, waaronder stakeholder Orbisk die de verspilling bij de catering meten, een bezoek aan een schietoefening om te zien hoe ze dit in de praktijk aanpakken.
“Het terugdringen van voedselverspilling binnen de operationele catering is essentieel voor de doelmatige inzet van middelen, versterkt de logistieke keten en draagt bij aan de operationele effectiviteit,” vertelt Lion van Egmond, officier bij de Koninklijke Landmacht. “Tot slot is het reduceren van voedselverspilling ook de manier om als Defensie een bijdrage te leveren in het kader van duurzaamheid.”
Naast grote veldoefeningen moet de voedselvoorziening ook op orde zijn voor andere scenario’s, zoals missies en andere grote oefeningen. Zo duurzaam mogelijk werken met zo min mogelijk verspilling geeft meer controle, minder afhankelijkheid en een efficiëntere operatie. Ook draagt het bij aan minder transportbewegingen en leveringszekerheid van de voedselvoorziening.
Vooronderzoek naar knelpunten en oplossingen
Uit vooronderzoek blijkt dat het voedsel dat momenteel de borden niet bereikt onder andere bestaat uit ontbijt- en lunchproducten, warme maaltijden vanuit de mobiele satellietkeukens en lang houdbare gevechtsrantsoenen. Uit gesprekken en interviews kwamen ook meerdere inzichten in knelpunten waarop actie ondernomen kan worden. Onze collega Anneloes Hodes kreeg recent de mogelijkheid om inzichten uit het vooronderzoek in de praktijk te zien bij de Schietoefening Bergen. Het zien en spreken van de verschillende schakels in de voedselverstrekking bevestigde en verduidelijkte wat uit interviews al naar voren was gekomen.
Een greep uit de inzichten:
Lange aanvraagtijden resulteren in onjuiste aantallen (overschatting) verwachtte militairen.
Verpakkingsgroottes leiden tot dagelijks ophopende overschotten bij de eindgebruiker.
Verschillende schakels zijn niet bij machte het probleem alleen op te lossen, maar willen dit wel graag.
Met Orbisk worden al waardevolle inzichten verzameld van verspilling tijdens de oefening.
Samenwerking met helpende partijen
Orbisk helpt de operationele catering met het meten van hun verspilling door het verzamelen van data over wat er in de afvalbak belandt. Op basis van die data kan de cateraar zien waar de meeste verspilling zit en kunnen ze vraag en aanbod beter op elkaar afstemmen.
“De samenwerking met Defensie en het bezoek aan de Schietoefening Bergen hebben mijn ogen geopend over de impact van voedsel in een organisatie van deze omvang,” vertelt Anneloes Hodes. “Dat Defensie in actie komt om de voedselverspilling aan te pakken, ondanks de geopolitieke spanningen die op de achtergrond meespelen, stemt mij hoopvol voor het behalen van klimaatdoelstellingen zoals Sustainable Development Goal 12.3 van de Verenigde Naties: 50% minder voedselverspilling in 2030!”
Vervolgstappen
Het Ministerie van Defensie en Samen Tegen Voedselverspilling werken nu aan een actieagenda voor het structureel voorkomen en verminderen van voedselverspilling. Met concrete verbetermaatregelen en een plan voor borging en implementatie helpt dit Defensie om hun processen effectief te verbeteren. Ook zetten ze andere verduurzamingsstappen, zoals meer Beter Leven-vleesproducten in hun maaltijden.