Voedselverspilling voortaan zelfstandig in onderwijsprogramma’s

De afgelopen jaren zijn talloze Nederlandse scholen van alle leeftijdsgroepen en studieniveaus geïnspireerd om met hun scholieren aan de slag te gaan met het onderwerp voedselverspilling. Dit deden ze met speciale (gast)lessen of door de scholieren zelf oplossingen te laten bedenken in landelijke challenges. Het onderwerp voedselverspilling is inmiddels in veel curriculums standaard opgenomen. Hierdoor stoppen de landelijke MBO en HBO challenges en dagen de scholen voortaan zelf hun studenten uit in hun eigen lesprogramma’s.

Leerlingen en studenten zijn de toekomstige voedselproducenten, chefkoks, horeca-medewerkers en consumenten. Daarom is het belangrijk om bewustwording van de waarde van ons voedsel al op jonge leeftijd mee te geven. Voor hun toekomstige leven thuis, maar ook in hun toekomstige werk.

In dit artikel een terugblik op wat we de afgelopen jaren samen met het onderwijs hebben gerealiseerd en hoe het onderwerp voortaan in hun programma’s is verwerkt.


Basisonderwijs: Smaaklessen
Bij basisscholen is er geen sprake van challenges, maar worden leerlingen geïnspireerd met het lespakket ‘Smaaklessen’. Dit is erkend als effectieve interventie op het gebied van voeding en is ontwikkeld door het Voedingscentrum. Het is een pakket waarbij kinderen van alles leren over gezond, veilig en duurzaam eten, door de hele basisschoolperiode heen. In de hogere jaren komt daarin ook voedselverspilling aan bod en is het mogelijk de zogeheten ‘Smaakmissie voedselverspilling’ te doen, waarbij allerlei leuke extra opdrachten over voedselverspilling beschikbaar zijn, waaronder een quiz. Tijdens de jaarlijkse Verspillingsvrije Week worden basisscholen extra aangemoedigd om met dit onderwerp aan de slag te gaan.

Dit lespakket blijft beschikbaar voor basisscholen. Interesse? Lees hieronder meer.

Voortgezet onderwijs: Technasium Challenge
De Technasium Challenge ‘Stop voedselverspilling’ startte in 2019 in Regio Foodvalley en groeide uit tot een landelijk project. Meerdere Technasiums in Nederland namen de afgelopen jaren deel aan de challenge. Leerlingen gingen tijdens het vak Onderzoeken & Ontwerpen aan de slag met opdrachten uit het bedrijfsleven en kwamen met creatieve oplossingen voor het verminderen van voedselverspilling. Samen met opdrachtgevers uit het veld of gewoon bij de leerling thuis. Lees hier meer over de laatste editie van de Technasium challenge.

De challenge is nu zo doorontwikkeld dat scholen zelf met dit onderwerp verder aan de slag kunnen, door beschikbare opdrachtvoorbeelden en projectboekjes. Ook worden bedrijven aangemoedigd om Technasium scholen een opdracht op het gebied van voedselverspilling te laten onderzoeken. Op deze manier komen de technisch opgeleiden van de toekomst alvast in aanraking met dit belangrijke onderwerp én de bedrijven. Inspiratie hierover kan opgedaan worden via onderstaande button.

MBO Challenge voedselverspilling
De zesde en laatste editie van de MBO Challenge Voedselverspilling in 2025 markeerde het slotstuk van een traject dat in 2018 begon. Met als doel het MBO kennis te laten maken met Challenge Based Learning (“Real Life Learning”). In deze onderwijsvorm werken studenten aan actuele, complexe vraagstukken uit de praktijk, vaak in samenwerking met meerdere betrokken partijen en zonder kant-en-klare oplossing. Na deze succesvolle kennismakingsfase is Real Life Learning een steeds belangrijker onderdeel binnen het MBO geworden.

Een voorbeeld:
In de Food Innovation Academy gaan studenten van Lentiz Life College en andere scholen jaarlijks in een ‘hackathon’ met echte uitdagingen van bedrijven rondom voedsel en voeding aan de slag. Dit is weliswaar in de vorm van een hackathon, maar zeker ook een vorm van Real Life Learning. Zeker als de opdracht na de hackathon verder wordt opgepakt in het onderwijs tijdens lessen of bijvoorbeeld een stage. Je ziet ook dat opdrachtgevers jaarlijks terugkomen en telkens met nieuwe vraagstukken komen. Daarmee is de hackathon dan ook onderdeel van een leer- en ervaringscyclus tussen de opdrachtgever, het onderwijs en de student.

Door het succes van deze ‘Real Life Learning’ onderwijsvorm, stopt deze specifieke MBO challenge over voedselverspilling op landelijk niveau. Scholen met opleidingen in het segment voeding kunnen deze onderwijsvorm in hun lesprogramma implementeren om de studenten te blijven uitdagen over dit onderwerp. Lees hier meer.

HBO: ZERO Food Waste Challenge
HAS green academy organiseerde de afgelopen jaren de ZERO Food Waste Challenge. HBO studenten werden hierbij uitgedaagd oplossingen te vinden tegen voedselverspilling, zoals voor reststromen van bedrijven. Vanaf 2025 verandert de ZERO Food Waste Challenge in het platform FoodwasteWijsheid.

Antien Zuidberg van HAS green academy licht toe: “Ons programma vult een belangrijke behoefte vanuit HBO-onderwijs maar kan nog beter aansluiten bij het onderwijsritme indien docenten zelfstandig kennis en opdrachten kunnen implementeren in hun eigen lessen. We gaan daarom volgend studiejaar inzetten op een ZERO Food Waste Platform waarin HBO-docenten onze kennis, opdrachtvoorbeelden en ons netwerk kunnen gaan gebruiken en inzetten.” Hierbij worden ook netwerkbijeenkomsten georganiseerd met o.a. het thema voedselverspilling.

Voedselverspilling ook in het curriculum van jouw school?
Wil je met jouw school ook aan de slag met het onderwerp voedselverspilling? Klik dan op onderstaande button voor meer informatie.