Oproep Nationaal Voedselberaad: neem voedselbeleid op in collegeakkoorden

“Pak nu door met lokaal voedselbeleid en neem het op in de collegeakkoorden!” Die oproep doet een brede coalitie van organisaties aan de nieuwe colleges in gemeenten tijdens het tweede Nationaal Voedselberaad op 10 april 2026. Samen presenteerden we hierbij een oproep met drie concrete stappen die colleges kunnen zetten. Samen Tegen Voedselverspilling ondersteunt deze oproep, samen met een twintigtal andere organisaties.

Inwoners, boeren en lokale initiatieven vinden elkaar steeds beter en werken samen aan een duurzamer, gezonder en eerlijker voedselsysteem. Volgens de ongeveer twintig betrokken maatschappelijke organisaties van het Voedselberaad kan de overheid hierin niet ontbreken.

Lokaal voedselbeleid raakt meerdere beleidsthema’s

Van gezondheid en armoede tot landbouw, klimaat en economie: voedsel raakt aan vrijwel alle maatschappelijke thema’s waar gemeenten voor staan. Juist daarom kan gericht lokaal voedselbeleid snel resultaat opleveren, met relatief beperkte middelen. De aanpak van voedselverspilling kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren.

Hulpmiddel voor gemeenten: bouwstenenplan

Werk je bij een gemeente en wil je graag praktische handvatten en voorbeelden van hoe je in je gemeente aan de slag kunt gaan om voedselverspilling te verminderen? Dan hebben we een kant-en-klaar bouwstenenplan waar je gebruik van kunt maken.

Kosten-batenanalyse: investeren in voedselbeleid is economisch verstandig

Uit een verkennende maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA), uitgevoerd door New Economy in opdracht van Gemeente Plant Vooruit, blijkt dat de huidige voedselomgeving gemeenten nu aanzienlijke maatschappelijke kosten oplevert. Tegelijk laat de studie zien dat gericht lokaal voedselbeleid duidelijke maatschappelijke én economische baten genereert. Daarmee onderstreept de verkennende MKBA dat investeren in voedselbeleid niet alleen wenselijk, maar ook economisch verstandig is.

Drie concrete stappen voor nieuwe gemeente colleges

De coalitie presenteert in deze oproep drie concrete stappen om lokaal integraal voedselbeleid stevig te verankeren in de collegeakkoorden:

• Maak voedselbeleid onderdeel van het collegeakkoord
  Ontwikkel samen met inwoners en initiatieven een lokale voedselvisie met duidelijke doelen, budget en uitvoering. Verbind thema’s als gezondheid, armoede, educatie, landbouw en ruimtelijke ordening.

• Begin concreet en maak het behapbaar
  Praktische maatregelen zoals een integrale schoolaanpak met gezonde lunches en duurzame publieke inkoop zijn direct uitvoerbaar en leveren aantoonbare maatschappelijke winst op. Klein beginnen kan grote impact hebben.

• Ga voor co-creatie samen met bestaande voedsel-initiatieven
  Sluit aan bij bestaande initiatieven en versterk voedselnetwerken en voedselraden. Door co-creatie met boeren, inwoners en ondernemers ontstaat een krachtig lokaal voedselsysteem.

De beweging is er al

Het Nationaal Voedselberaad was dit jaar te gast bij stakeholder Provincie Zuid-Holland, die met de Voedselvisie Toekomst van ons voedsel werkt aan een toekomstbestendig voedselsysteem, samen met gemeenten en diverse initiatieven. Dat versterkt een beweging die al zichtbaar is: meerdere provincies en ten minste 18 gemeenten zijn gestart met lokaal voedselbeleid.

Samenwerking

Samen Tegen Voedselverspilling ondersteunt deze oproep, samen met Caring movement & Caring Farmers, Dierencoalitie, Groenboerenplan, JOGG Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst, Gemeente Plant Vooruit, Groen Boerenplan, Groen Gezond, Nationaal Voedselberaad, Public Food, Slow Food en SFYN, Stadslandbouw NL, Transitiecoalitie Voedsel, TAPP coalitie, Voedingscentrum en Voedsel Anders.